Is het verstandig om te beginnen met beleggen als de beurs hoog staat?

Een all-time high of recordhoogte betekent simpelweg dat een beursindex hoger staat dan ooit tevoren. Meer niet. Het betekent niet automatisch dat de beurs te duur is. En het betekent ook niet dat er binnenkort een daling moet volgen.

Dat onderscheid is belangrijk. Een beurs die hoog staat, vergelijken we met haar eigen koers uit het verleden. Of aandelen duur gewaardeerd zijn, is een andere vraag. Daarbij kijk je bijvoorbeeld naar de verhouding tussen beurskoersen en bedrijfswinsten.

Beide kunnen tegelijk voorkomen, maar ze betekenen niet hetzelfde. Een recordhoogte is dus geen soort bovengrens waar de beurs vanaf moet botsen.

Stel dat een beursindex vandaag op 100 punten staat en tientallen jaren later op 500. Om daar te raken, moet die index onderweg voortdurend nieuwe recordhoogtes bereiken: 101, 110, 150, 200 enzovoort. Nieuwe records zijn daarom niet uitzonderlijk in een markt die over lange periodes groeit.

Dat betekent uiteraard niet dat aandelen altijd stijgen. Tussen twee recordhoogtes kunnen zware beursdalingen, recessies en jaren zonder vooruitgang zitten. Een recordhoogte zegt dus niet dat het risico verdwenen is. Maar het bestaan van een record op zich is evenmin een signaal dat een daling nu moet volgen.

We kunnen de toekomst niet afleiden uit het verleden, maar historische gegevens kunnen wel helpen om onze intuïtie te testen. Vanguard onderzocht Amerikaanse beursgegevens vanaf 1950 en vergeleek twee soorten startmomenten: dagen waarop de markt een nieuw record bereikte, en alle andere beursdagen. Vervolgens keken ze hoeveel hoger of lager de markt gemiddeld stond na 1, 3, 5, 10 en 20 jaar.

Bron: Vanguard Investment Advisory Research Center, figuur 2. Dit zijn gemiddelde cumulatieve prijsrendementen: over de volledige periode, niet per jaar en zonder dividenden. De dataset gebruikt de S&P 90 van 3 januari 1950 tot 3 maart 1957 en de S&P 500 van 4 maart 1957 tot 24 september 2025. Historische rendementen bieden geen garantie voor toekomstige resultaten.

Hoe lees je deze tabel?

Neem de eerste rij. Wie historisch begon op een dag waarop de markt een recordhoogte bereikte, zag de index één jaar later gemiddeld 9,5% hoger staan. Voor alle andere startdagen was dat gemiddeld 9,2%.

Wat valt vooral op? Niet dat beleggen op een recordhoogte historisch altijd beter was. Dat was het niet. Maar ook niet dat een recordhoogte systematisch een slecht instapmoment was. Over sommige periodes waren de gemiddelde rendementen na een recordhoogte iets hoger. Over langere periodes waren ze in deze dataset lager. De uitkomsten liepen bovendien sterk uiteen.

De nuttigste conclusie is daarom niet dat een recordhoogte goed of slecht nieuws is. Ze is eenvoudiger: een recordhoogte alleen vertelt ons weinig over het rendement dat daarna volgt.

Dat klinkt voorzichtig. Maar ook wachten is een keuze over de toekomstige richting van de markt. Stel dat een index vandaag op 100 staat. Je besluit te wachten op een daling van 15%.

De markt stijgt eerst verder naar 130 en daalt daarna inderdaad met 15%. De index staat dan op 110,50. Je kreeg de correctie waarop je wachtte, maar de beurs staat nog altijd hoger dan toen je besloot niet te beginnen.

Het omgekeerde kan natuurlijk ook. De markt kan kort nadat je begint wel degelijk 10%, 20% of meer dalen. Het probleem is dat niemand vooraf weet welk scenario zich zal voordoen.

Wie wacht op “een beter moment” moet daarom eigenlijk twee dingen juist inschatten: wanneer de markt zal dalen én wanneer het vervolgens tijd is om toch te beginnen. Dat is precies waarom markttiming zo moeilijk is.

Dat kan gebeuren. Een belegging die vandaag gebeurt, kan volgende maand minder waard zijn. Ook wanneer de financiële basis sterk is en de belegging breed gespreid is. Dat hoort bij aandelen.

Een daling vlak na een instap betekent daarom niet automatisch dat de eerdere recordhoogte een bruikbaar waarschuwingssignaal was. Achteraf lijkt het juiste moment vaak vanzelfsprekend. Vooraf is dat veel moeilijker.

Daarom is de beleggingshorizon zo belangrijk. Geld dat binnenkort opnieuw nodig is, heeft weinig tijd om te herstellen van een slechte beursperiode. Bij een lange horizon is er meer tijd om een mogelijk herstel af te wachten. De vraag wanneer je begint, staat dus niet los van de vraag hoelang je het geld kunt missen.

De beursstand van vandaag trekt veel aandacht omdat hij zichtbaar en meetbaar is. Maar voor een beginnende belegger zijn andere vragen vaak fundamenteler:

• Is er eerst voldoende financiële buffer voor onverwachte uitgaven?
• Kan het belegde geld voor langere tijd gemist worden?
• Is de belegging voldoende gespreid?
• Is duidelijk dat aandelen onderweg sterk kunnen dalen?
• Is er een aanpak die ook vol te houden is wanneer de krantenkoppen minder positief worden?

Dat zijn vragen waarop je zelf invloed hebt. De beursstand van volgende maand niet.

Wie regelmatig een bedrag belegt, koopt vanzelf op verschillende momenten. Sommige aankopen gebeuren wanneer de beurs hoog staat. Andere na een daling. Veel aankopen gebeuren ergens daartussen.

Dat voorkomt geen verlies en garandeert geen goed rendement. Maar het maakt de financiële toekomst wel minder afhankelijk van één perfecte instapdatum. Daardoor wordt de vraag “Is vandaag wel het juiste moment?” minder belangrijk dan de gewoonte om een langetermijnplan consequent uit te voeren.

Daar bestaat geen universeel ja- of nee-antwoord op. Een recordhoogte kan gevolgd worden door een daling. De markt kan ook verder stijgen. Niemand weet vooraf welk pad volgt.

Historische gegevens geven in ieder geval geen eenvoudige aanwijzing dat een recordhoogte op zichzelf een goed moment is om uit de markt te blijven. De sterkere vraag is daarom niet

“Staat de beurs vandaag te hoog?”

maar eerder:

“Is mijn financiële basis sterk genoeg en is mijn horizon lang genoeg om de onzekerheid van beleggen te dragen?”

Want een recordhoogte vertelt je waar de beurs geweest is. Niet waar ze morgen naartoe gaat.